Mắt thường xuyên mỏi, cảm giác khô rát, nhìn không rõ sau nhiều giờ làm việc, đôi khi còn kèm theo hoa mắt, chóng mặt. Đây là những vấn đề khá quen thuộc đối với dân văn phòng và những người thường xuyên sử dụng thiết bị điện tử.


Trong Y học cổ truyền, đôi mắt không chỉ là cơ quan giúp chúng ta nhìn thấy thế giới mà còn có mối liên hệ mật thiết với hoạt động của các tạng phủ, đặc biệt là Can và Thận.

Có hai vị thuốc quen thuộc thường được phối hợp trong các bài trà dưỡng sinh nhằm hỗ trợ dưỡng Can, ích Thận và làm sáng mắt, đó là Câu kỷ tử và Cúc hoa.


Không chỉ được biết đến với công dụng chăm sóc đôi mắt, cặp dược liệu này còn được ứng dụng trong các phương pháp dưỡng sinh, giúp chăm sóc cơ thể từ bên trong.

Vậy sự kết hợp này có gì đặc biệt?



1. VÌ SAO CAN VÀ THẬN CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐÔI MẮT?


Trong Y học cổ truyền có câu:“Can khai khiếu ra mắt, Can thụ huyết thì mắt mới có thể nhìn.”


Theo lý luận Đông y, mắt là nơi hội tụ tinh hoa của ngũ tạng, trong đó Can có mối liên hệ đặc biệt với thị giác.


Can tàng huyết, có chức năng dự trữ và điều tiết huyết. Khi Can huyết đầy đủ, mắt được nuôi dưỡng tốt, giúp duy trì khả năng nhìn và hoạt động bình thường.

Thận tàng tinh, tinh sinh tủy. Tinh của Thận có mối quan hệ mật thiết với sự nuôi dưỡng và phát triển của cơ thể, trong đó có đôi mắt.

Can huyết và Thận tinh được ví như nguồn dưỡng chất giúp duy trì ánh sáng của đôi mắt.


Khi Can huyết hoặc Thận tinh suy kém theo quan niệm YHCT, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như mắt khô, nhìn mờ, hoa mắt, chóng mặt hoặc thị lực suy giảm.


Đặc biệt, những người thường xuyên làm việc với máy tính, điện thoại, thiếu ngủ và ít cho mắt nghỉ ngơi cần chú ý hơn đến việc chăm sóc sức khỏe đôi mắt.



2. CÂU KỶ TỬ – DƯỠNG CAN, ÍCH THẬN, HỖ TRỢ SÁNG MẮT


Câu kỷ tử là vị thuốc quen thuộc trong Y học cổ truyền, có vị ngọt, tính bình, quy vào kinh Can, Thận và Phế.


Theo Đông y, Câu kỷ tử có công năng tư bổ Can Thận, ích tinh, minh mục – tức là bổ dưỡng Can Thận, hỗ trợ nuôi dưỡng tinh huyết và làm sáng mắt.


Đây là vị thuốc thường được sử dụng trong các trường hợp Can Thận âm hư, biểu hiện bằng hoa mắt, chóng mặt, mắt khô, nhìn mờ, lưng gối mỏi yếu.


Không chỉ được ứng dụng trong các bài thuốc, Câu kỷ tử còn rất phổ biến trong các món ăn dưỡng sinh và trà thảo dược.



3. CÚC HOA – THANH CAN, TÁN PHONG, THANH LỢI ĐẦU MẶT


Nếu Câu kỷ tử thiên về bổ dưỡng Can Thận thì Cúc hoa lại có một thế mạnh khác: thanh nhiệt và sơ tán phong nhiệt.


Trong Y học cổ truyền, Cúc hoa có vị ngọt, đắng, tính hơi hàn, quy kinh Phế và Can.


Các công năng nổi bật của Cúc hoa bao gồm:

  • Sơ tán phong nhiệt: hỗ trợ giải tán phong nhiệt ở phần biểu.
  • Thanh Can minh mục: thanh Can, hỗ trợ làm sáng mắt.
  • Thanh nhiệt giải độc: hỗ trợ thanh nhiệt trong một số chứng bệnh.
  • Bình Can: thường được ứng dụng trong các trường hợp Can dương thượng cang theo biện chứng YHCT.

Cúc hoa thường được sử dụng trong những trường hợp mắt đỏ, mắt sưng đau, nhìn mờ, đau đầu hoặc chóng mặt do các thể phong nhiệt, Can nhiệt phù hợp.


Ngoài việc dùng làm thuốc, Cúc hoa còn được sử dụng rộng rãi để pha trà.

Một tách trà Cúc hoa có hương thơm nhẹ, vị thanh, mang lại cảm giác dễ chịu và thư giãn sau những giờ làm việc căng thẳng.



4. VÌ SAO CÂU KỶ TỬ VÀ CÚC HOA THƯỜNG ĐƯỢC KẾT HỢP VỚI NHAU?


Trong phối ngũ thuốc Đông y, Câu kỷ tử và Cúc hoa có những công năng bổ trợ cho nhau:


  • Câu kỷ tử: thiên về bổ Can Thận, ích tinh, dưỡng huyết và hỗ trợ minh mục.

  • Cúc hoa: thiên về thanh Can, tán phong nhiệt, thanh lợi đầu mặt và hỗ trợ minh mục.

Một vị thiên về bổ dưỡng, một vị thiên về thanh tán.

Một bên bổ dưỡng từ bên trong, một bên thanh tán từ bên ngoài – đó chính là nét đặc sắc trong cách phối hợp Câu kỷ tử và Cúc hoa.


5. TRÀ CÂU KỶ TỬ – CÚC HOA: THỨC UỐNG DƯỠNG SINH QUEN THUỘC TẠI QUỐC Y ĐƯỜNG



Sự kết hợp giữa hai vị thuốc không chỉ tạo nên thức uống có hương vị thanh nhẹ, dễ uống mà còn gắn liền với nguyên tắc dưỡng Can, ích Thận, thanh Can và minh mục trong Y học cổ truyền.


Đặc biệt, đối với những người thường xuyên làm việc với máy tính, điện thoại, việc xây dựng thói quen chăm sóc đôi mắt là điều rất cần thiết.


Bên cạnh việc sử dụng trà dưỡng sinh phù hợp, bạn cũng nên:

  • Hạn chế nhìn màn hình liên tục trong thời gian dài.
  • Cho mắt nghỉ ngơi thường xuyên.
  • Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya.
  • Bổ sung dinh dưỡng cân đối.
  • Khám mắt định kỳ khi có dấu hiệu bất thường.

Dưỡng sinh không phải đợi đến khi cơ thể xuất hiện bệnh mới bắt đầu, mà là quá trình chăm sóc và nuôi dưỡng sức khỏe mỗi ngày.

Một tách trà thảo dược phù hợp, một giấc ngủ đủ và những khoảng nghỉ dành cho đôi mắt đôi khi chính là những điều nhỏ bé nhưng cần thiết để duy trì sức khỏe lâu dài.