Ù tai, cảm giác nghe thấy tiếng ve kêu, gió thổi, thở mạnh hay tiếng ong ong trong tai, là triệu chứng thường gặp nhưng lại có nhiều nguyên nhân khác nhau. Theo Đông y, ù tai không chỉ là vấn đề của tai, mà là dấu hiệu của sự mất cân bằng khí huyết, tạng phủ trong cơ thể.Dưới đây là 5 thể bệnh ù tai phổ biến theo Đông y, kèm cách nhận biết và định hướng điều trị.

1. Thận Âm Hư:
_ Âm thanh: tiếng ve kêu âm ỉ kéo dài.
_ Triệu chứng kèm theo: Lưng gối mỏi, hay mộng mị, mất ngủ, lòng bàn tay nóng, hoa mắt chóng mặt, họng khô, người bồn chồn, tiểu tiện vàng, đại tiện táo.
_ Nguyên nhân: Âm hư hỏa vượng, không nuôi dưỡng được nhĩ khiếu. Tai là ngoại khiếu của thận “Thận khai khiếu ở tai”, khí của thận thông lên tai, khi thận khí điều hòa thì tai nghe được ngũ âm (từ tiếng to đến tiếng nhỏ nhất).
_ Cách điều trị: Bổ thận âm dùng “Đại bổ âm hoàn”, hoặc “Nhĩ lung tả từ hoàn”, “Lục vị địa hoàng hoàn” gia giảm theo đơn của bác sĩ y học cổ truyền.Sinh hoạt: nên ngủ sớm, lao động vừa sức, hạn chế rượu bia, ít ăn đồ cay nóng, tránh để cơ thể lao lực quá độ.
 2. Can Hoả Vượng:
_ Âm thanh: Ù tai như tiếng réo, tiếng gió rít, khi nặng khi nhẹ, mỗi khi bực bội thì nặng thêm. Khả năng nghe đột nhiên giảm mạnh. Tai sưng ngứa, căng tức.
_ Triệu chứng kèm theo: Đầu đau, cáu gắt, mắt đỏ, miệng đắng, mất ngủ, lưỡi đỏ, mạch huyền sác.
_ Nguyên nhân: Do can khí uất kết, hóa hỏa bốc lên quấy nhiễu thanh khiếu.
_ Cách điều trị: Tả hỏa, bình can thường dùng “Long đởm tả can thang gia giảm”.Sinh hoạt: nên hạn chế dùng rượu bia, đồ cay nóng, dầu mỡ, thức khuya. Nên ngủ sớm dậy sớm, giữ tinh thần vui vẻ, cởi mở, tránh cáu giận uất ức quá độ.
 3. Thấp Nhiệt Uất Trệ:
_ Âm thanh: Như tiếng thở mạnh, nặng nề, lùng bùng trong tai, tai sưng đỏ.
_ Triệu chứng kèm theo: Đầu nặng, tức ngực, buồn nôn, đàm nhiều, lưỡi dày nhớt, rêu vàng, cơ thể uể oải, mồ hôi dính.
_ Nguyên nhân: Tỳ vận hóa kém, thấp nhiệt uất lại, đàm trọc thượng nhiễu.
_ Cách điều trị: Trừ thấp, hóa đàm, thanh nhiệt, có thể dùng “Hoắc hương chính khí tán” hoặc “Tam nhân thang” gia giảm theo đơn bác sĩ.Sinh hoạt: hạn chế đồ ăn béo ngọt, dầu mỡ, đồ ăn chế biến sẵn, thức ăn sống lạnh, ăn quá no, ăn uống nhiều lại ít vận động gây cản trở vận hóa Tỳ vị, lâu ngày sinh ra thấp nhiệt.
 4. Tỳ Vị Hư:
_ Âm thanh: Nhẹ nhàng như khè khè, ù tai tăng sau khi lao lực.
_ Triệu chứng kèm theo: Mệt mỏi, ăn ít, tiêu hóa kém, chân tay lạnh.
_ Nguyên nhân: Trung khí suy yếu, thanh dương không thăng được lên tai.
_ Cách điều trị: Kiện tỳ, bổ khí, hay dùng “Sâm linh bạch truật tán”, “Bổ trung ích khí thang”, Quy tỳ thang, gia giảm theo đơn của bác sĩ.Sinh hoạt: ăn uống điều độ, đúng giờ, lao động và nghỉ ngơi cân bằng, tránh lao lực quá độ, suy nghĩ quá nhiều làm ảnh hưởng đến chức năng của Tỳ Vị.
5. Tâm Hoả Vượng:
_ Tiếng: tiếng mạch đập trong tai, đột ngột, to dần khi xúc động, căng thẳng.
_ Triệu chứng: mất ngủ, hồi hộp, bồn chồn, tức ngực, dễ cáu, khát nước, miệng lở.
_ Điều trị: thanh tâm tả hoả, an thần (dùng các vị như Sinh địa, Hoàng liên, Liên tâm...)Sinh hoạt: nên ngủ sớm, giữ tinh thần bình hòa, hạn chế bia rượu, cà phê, đồ ăn cay nóng. KẾT LUẬN:Ù tai không chỉ là triệu chứng tai mũi họng đơn thuần, mà còn là “tín hiệu” cho thấy sự rối loạn của toàn thân. Chẩn đoán đúng thể bệnh theo Đông y là chìa khóa để điều trị tận gốc và phục hồi sức khỏe toàn diện.